Narzędzia

Podstawowe

Lutownica

Do lutowania elementów elektronicznych do płytek drukowanych powinno się używać lutownicy kolbowej, nie pistoletowej. Najlepiej takiej z regulacją/stabilizacją temperatury.

Jeśli chcesz tylko sprawdzić czy lutowanie jest dla Ciebie, możesz kupić prostą lutownicę zasilaną z portu USB (o oznaczeniu ZD-20U). Żeby jej użyć będziesz potrzebować ładowarki USB lub powerbanka, który jest w stanie dostarczyć co najmniej 1700mA (1.7A). Lutownica ta nie posiada regulacji temperatury ale posiada na tyle niską moc (do 8W), że ciężko nią coś uszkodzić. Jest lekka, ma precyzyjny grot (co jest przydatne zwłaszcza dla początkujących) i, w połączeniu z powerbankiem, jest przenośna. Zajmuje również mało miejsca. Niestety nie należy do natrwalszych (choć najczęściej zużywa się grot, który można dokupić) i raczej nie będzie Twoją podstawową lutownicą jeśli spodoba Ci się to hobby (chociaż Ada lubi taką lutować). Dołączona podstawka jest również bardzo podstawowa więc warto wyposażyć się w lepszą (stabilniejszą), z miejscem na gąbkę lub czyścik.

Lutownica na USB jest dość małych rozmiarów i w przypadku większości stojaków “wpadnie do środka”. Aby tego uniknąć, w podstawce przedstawionej powyżej, wystarczy przy pomocy kombinerek spłaszyć końcówkę, jak poniżej.

Jeśli chcesz coś, co posłuży Ci dłużej i masz trochę więcej miejsca na biurku, wyposaż się w stację lutowniczą z regulacją temperatury i kolbą z wymiennymi grotami. Bardzo popularne są stacje oznaczone jako 936 lub 936D, które można kupić za kwotę nawet poniżej 100zł.

Spoiwo lutownicze - cyna

Koniecznie z topnikiem (kalafonią). Na początek najlepiej (niestety) z ołowiem - stop 60% cyny 40% ołowiu (Sn60Pb40) lub 63% cyny i 37% ołowiu (Sn63Pb37). Polska firma Cynel produkuje bardzo popularne spoiwo w postaci szpul o różnej długości i średnicy drutu. Do lutowania naszych projektów najbardziej odpowiednia będzie średnica od 0.7mm do 1mm. Szpula 100g starczy na dziesiątki lub nawet setki projektów.

Szczypce boczne

Są potrzebne do obcinania wyprowadzeń elementów przewlekanych po ich przylutowaniu. Można w tym celu użyć cokolwiek co jest w stanie przeciąć cienki drut i jest wystarczająco precyzyjne. W ostateczności mogą być to nawet jakieś nożyczki do paznokci. Szkoda jednak je uszkodzić więc lepiej wyposażyć się w szczypce (obcinaczki) boczne precyzyjne, które są stworzone do cięcia drutu.

Dodatkowe

Multimetr / miernik uniwersalny

To podstawowe urządzenie pomiarowe i diagnostyczne elektronika. Posiada funkcję woltomierza, amperomierza, omomierza i często wielu innych. Najczęściej pozwala również łatwo sprawdzić ciągłość obwodu. Nie jest to urządzenie niezbędne do lutowania projektów elektronicznych. Jest jednak konieczne do diagnozy kiedy coś nie działa tak jak powinno. Może być przydatne również na przykład aby upewnić się jakiej wartości rezystor mamy w ręku.

Dla podstawowych potrzeb i prądów stałych z baterii, każdy model mulimetru cyfrowego będzie odpowiedni. Niektóre najtańsze wersje nie posiadają brzęczyka w funkcji sprawdzania ciągłości obwodu a jest to przydatne. Tanie modele mogą nie posiadać niektórych funkcji (sprawdzenie pojemności kondensatora, mierzenie temperatury, mierzenie bardzo małych prądów, automatyczne dobieranie przedziału pomiarowego, oszczędzanie baterii, itp), mogą mieć niższą precyzję, słabej jakości wykonanie (zwłaszcza przewodów pomiarowych) ale nadal będą niezwykle pomocne w diagnozowaniu jakichkolwiek problemów.

Odsysacz cyny

Jeśli coś zostanie źle przylutowane (komponent o niepoprawnej wartości, złej polaryzacji itp), niezbędne okaże się jego odlutowanie. W tym celu używa się dwóch podstawowych narzędzi - odsysacza oraz taśmy rozlutowującej. Narzędzia te mogą się również przydać przy usuwaniu mostków pomiędzy sąsiednimi polami lutowniczymi, usuwaniu nadmiaru cyny czy ogólnie poprawianiu jakości lutu.

Odsysacz to urządzenie umożliwiające mechaniczne odessanie roztopionej cyny z pola lutowniczego, najczęściej za pomocą tłoka napędzanego sprężyną.

Taśma rozlutowująca to plecionka z wielu cienkich drutów miedzianych uformowanych w cienką taśmę nasączoną topnikiem. Jej zadaniem jest “wchłonięcie” rozgrzanej cyny jak gąbka.

Pochłaniacz oparów lutowniczych

Ponieważ opary lutownicze są szkodliwe i nie powinno się ich wdychać, przy częstszych pracach lutowniczych poleca się zaopatrzenie w pochłaniacz oparów lutowniczych. Spełniają one dwa zdania - po pierwsze wiatrak kieruje opary z dala od naszych dróg oddechowych, po drugie są one kierowane na filtr węglowy, którego celem jest neutralizacja oparów.

Uchwyt montażowy PCB oraz “trzecia ręka”

Uchwyty są przydatne do przytrzymania płytki drukowanej podczas lutowania, umożliwiają ustawienie jej w wygodnym położeniu i lutowanie “w powietrzu” zamiast na blacie. Zestaw tzw. “trzecia ręka” to podstawka z regulowanymi uchwytami, które pozwalają chwytać płytkę PCB, przewody lub komponenty, które mają zostać przylutowane zwalniając obie ręce osoby lutującej.

Oba narzędzia bywają pomocny przy lutowaniu ale na pewno można się bez nich obyć.

Okulary ochronne

Mogą się przydać przy obcinaniu wyprowadzeń elementów elektronicznych. Ucięte końcówki potrafią polecieć z dużą szybkością w losową stronę - również w stronę oczu.